Shin splints
autor: doktor Michał Drwięga
Nie ma precyzyjnego tłumaczenia nazwy tej patologii w języku polskim. Shin splints to termin określający ból na przednio-przyśrodkowej powierzchni goleni. Powodów takiego bólu może być wiele. Najczęstszym jest zapalenie okostnej (cienkiej błony pokrywającej dookoła kość) kości piszczelowej, wynikające z nadmiernego pociągania przyczepiających się w danym miejscu mięśni. Takie zapalenie wynika zazwyczaj z nieprawidłowej biomechaniki stopy, użycia nieprawidłowego obuwia bądź też z powodu zbyt szybkiego zwiększenia objętości treningowych.
Przyczyny powstania shin splints:
- Nadmierna pronacja stopy
- Nadmierna supinacja stopy
- Nieprawidłowe obuwie
- Zbyt szybkie zwiększenie objętości treningowych
- Bieganie po twardym podłożu
- Ograniczenie zakresu ruchu stawu skokowego
Głównym objawem shin splints jest oczywiście ból. Lokalizuje się on po przyśrodkowej powierzchni dolnej części kości piszczelowej. Pojawia się często na początku treningu, następnie maleje w trakcie, natomiast bywa największy po odpoczynku po treningu, np. następnego dnia rano. Rzadziej pojawia się obrzęk, zaczerwienienie lub nierówności kości wyczuwalne w miejscu bólu.
Przy badaniu osoby zgłaszającej się z powodu dolegliwości bólowych na przedniej powierzchni kości piszczelowej należy zawsze dokładnie ocenić zakres ruchomości stawu skokowego. Zdarza się, że z jakiegoś powodu ten zakres jest ograniczony (szczególnie jeśli chodzi o zgięcie w kierunku grzbietowym) i z tego powodu w czasie biegu zawodnik przetacza stopę w nadmiernej pronacji, kompensując brakujący zakres ruchu stawu skokowego i przeciążając odpowiednie mięśnie odpowiadające za utrzymanie stopy w prawidłowym ustawieniu. W czasie wywiadu dowiadujemy się często, że zawodnik zmienił trening, zwiększając ilość podbiegów, lub po prostu trenował w górach. Ograniczenie zakresu ruchu stawu skokowego może, ale nie musi wynikać z patologii wewnątrzstawowej. Czasami już sam brak elastyczności mięśni łydki, niewystarczający stopień ich rozciągnięcia może powodować zaburzenie mechaniki stawu skokowego. Badając dalej osobę z shin splints, wywołamy ból w trakcie ucisku na przednią powierzchnię goleni. Ta okolica może być obrzęknięta. Nadmierną pronację lub supinację stopy nie zawsze łatwo jest określić w czasie badania statycznego. Często dopiero badanie w ruchu może wykazać zaburzoną biomechanikę stopy. Wykonuje się w tym celu odpowiednie badania w ruchu oceniające rozkład sił, z jakimi stopa oddziałuje na podłoże. Nie do przecenienia jest również analiza zapisu wideo biegu w zwolnionym tempie. Na koniec, przed ostatecznym rozpoznaniem shin splints, musimy wziąć pod uwagę oraz wykluczyć jednostki chorobowe, które mogą dawać bardzo podobne objawy. Mówimy tu o złamaniach zmęczeniowych oraz o zespołach przedziałów powięziowych.
Leczenie shin splints jest tak proste, jak proste okaże się wyeliminowanie przyczyny zaburzeń biomechanicznych lub błędów treningowych. Odpoczynek, fizjo- i fizykoterapia oraz leki przeciwzapalne szybko doprowadzają do ustąpienia dolegliwości bólowych, jeśli jednak przyczyna nie zostanie zidentyfikowana, dolegliwości szybko powrócą.
Leczenie shin splints:
- Odpoczynek
- Krioterapia
- Rozciąganie mięśni łydki (szczególnie mięśnia piszczelowego tylnego)
- Leki przeciwzapalne
- Utrzymanie sprawności ogólnej pływając i jeż¬dżąc na rowerze
- Używanie amortyzujących wkładek do butów
- Taping odciążający odpowiednie mięśnie
- Masaż sportowy
Zapobieganie nawrotom shin splints to przede wszystkim rozpoznanie i wyeliminowanie przyczyn biomechanicznych. Przywrócenie prawidłowego zakresu ruchu w stawie skokowym, ustabilizowanie stopy przy użyciu wkładek i ćwiczeń oraz korekta treningu powinny uchronić zawodnika przed ponownym bólem. Należy pamiętać o utrzymaniu prawidłowej elastyczności mięśni łydki (mięśnia brzuchatego i płaszczkowatego) poprzez regularne ćwiczenia rozciągające. Słabo amortyzujące podłoże będzie przyczyniać się do wystąpienia dolegliwości bólowych, l wreszcie prawidłowo prowadzony trening jest kluczem do sukcesu. Nie zwiększamy więc objętości treningowych powyżej 10 procent tygodniowo i uważamy na trening związany z podbiegami, szczególnie jeśli ktoś ma trudne do wyeliminowania ograniczenia zakresu ruchomości stawu skokowego.
